Be­drij­ven en werk­ge­le­gen­heid

Bedrijven en werkgelegenheid

In­lei­ding

De (duurzame) energiesector is een belangrijke bron van werkgelegenheid in de provincie Groningen en bestaat uit verschillende typen arbeid die meer of minder direct zijn gekoppeld aan de productie van energie. In de monitor is de energiesector onderverdeeld in een kern en een omliggende schil. De kern van de werkgelegenheid in de energiesector bestaat uit de productie en levering van energie. Daaromheen bevindt zich de energie-gerelateerde werkgelegenheid. In deze schil wordt arbeid geleverd gericht op de productie en installatie van energietechnologie en dienstverlenende werkgelegenheid. Dit laatste zijn bijvoorbeeld de ontwerp-, advies- en ingenieursbureaus die zich op energie-gerelateerde activiteiten richten.

Binnen de energiesector is een nadere uitsplitsing gemaakt van de duurzame energiesector. Tot de duurzame energiesector behoren enkel vestigingen en banen die zich richten op energieopwekking uit hernieuwbare energiebronnen, energiebesparing en balancering van het energiesysteem, bijvoorbeeld door opslag of omzetting van energiedragers en slimme koppeling van vraag en aanbod.

Ener­gie­sec­tor

Omvang in 2017

De energiesector in de provincie Groningen bestaat uit circa 1.300 vestigingen die zich volledig of gedeeltelijk met energie-activiteiten bezighouden. Bij deze vestigingen zijn circa 8.300 personen werkzaam. Hiermee heeft de energiesector een aandeel van 2,9% in het aantal vestigingen en 3,0% in het aantal werkzame personen in de provincie Groningen. In de monitor is de energiesector verdeeld in een kern en omliggende schil. Bedrijven in de kern zijn producenten en leveranciers van energie. Bedrijven in de omliggende schil richten zich op de productie en installatie van energie-technologie en dienstverlening gericht op energieactiviteiten. Circa 10% van de vestigingen behoort tot de kern. Dit zijn veelal vestigingen met veel werkzame personen, waardoor het aandeel van de kern in het aantal werkzame personen beduidend groter is (zie figuur).

Figuur: Verdeling werkzame personen energiesector in 2017

Ontwikkeling 2014 t/m 2017

In de periode 2014 t/m 2017 is het aantal werkzame personen in de totale energiesector met zo'n 200 afgenomen. Dit komt neer op een daling van ruim 2%. In de periode 2014 t/m 2017 is de werkgelegenheid in de kern afgenomen. Dit heeft vooral te maken met het feit dat er minder aardgas is gewonnen. De werkgelegenheid in de schil is toegenomen met 150 werkzame personen. Het aantal vestigingen in de kern en schil is sterk toegenomen van 1.050 in 2014 naar ruim 1.300 in 2017.

Figuur: Ontwikkeling werkzame personen energiesector provincie Groningen (2012 t/m 2017)

Duurza­me ener­gie­sec­tor

Omvang in 2017

Circa 70% van de vestigingen in de energiesector houdt zich (ook) bezig met duurzame energie-activiteiten. Het gaat hierbij om activiteiten gericht op energiebesparing, hernieuwbare energieopwek en/of balancering van het energiesysteem door energieopslag, omzetting of slimme koppeling tussen vraag en aanbod. Er zijn 950 vestigingen in de provincie Groningen volledig of gedeeltelijk actief in de duurzame energiesector. Dit is 2,1% van het totaal aantal vestigingen in de provincie Groningen. In totaal zijn circa 2.200 werkzame personen actief in de duurzame energiesector in de provincie Groningen. Dit komt neer op 0,8% van het totaal aantal werkzame personen in de provincie Groningen. Het betreft structurele werkgelegenheid. Circa 10% van deze werkgelegenheid is direct gerelateerd aan hernieuwbare energieproductie (kern). Het overige deel van de werkzame personen is actief in de omliggende schil en richt zich op de productie en installatie van duurzame energietechnieken en technieken gericht op besparing en dienstverlenende activiteiten.

Ontwikkeling 2014 t/m 2017

In de periode 2012 t/m 2017 is is de werkgelegenheid in de duurzame energiesector met ruim 30% toegenomen. Voornamelijk in de omliggende schil is de werkgelegenheid toegenomen, bijvoorbeeld doordat bouwbedrijven in de regio hebben geprofiteerd van de regeling waardevermeerdering. Onderstaande figuur toont de ontwikkeling van het aantal werkzame personen in de duurzame energiesector in de provincie Groningen in de periode 2014 t/m 2017.*

Figuur: Ontwikkeling werkgelegenheid duurzame energiesector provincie Groningen (2014 t/m 2017)

* = De cijfers voor 2012 en 2013 zijn gebaseerd op wegingspercentages die voor de Energy Valley regio als geheel zijn vastgesteld. Deze percentages zijn gekoppeld aan werkgelegenheidsstatistieken voor de provincie Groningen. De cijfers voor 2014 t/m 2017 zijn gebaseerd op wegingspercentages die specifiek voor de provincie Groningen zijn vastgesteld. Hierdoor kan de daadwerkelijke werkgelegenheidsontwikkeling enigszins afwijken van de in de monitor gepresenteerde gegevens.

In 2015 zijn de wegingspercentages voor 2014 t/m 2016 vastgesteld, in 2018 zijn de wegingspercentages voor 2017 vastgesteld.

Ben­ch­mark

Aandeel duurzame energiesector

Het absolute gewicht van de duurzame energiesector is met 0,8% van de totale regionale economie nog beperkt. De totale energiesector in de provincie Groningen heeft nog een beduidend groter aandeel in de regionale economie (3,0%). In vergelijking met Nederland is de omvang van de duurzame energiesector echter wel relatief groot, 3,9% van de totale werkgelegenheid in de duurzame energiesector in Nederland bevindt zich in Groningen. Dit is groter dan het gewicht van de provincie Groningen in de totale economie (3,3%) en de totale energiesector (3,5%).

Figuur: Aandeel Groningen in landelijke werkgelegenheid in 2017

Ontwikkeling werkgelegenheid

Om de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de duurzame energiesector en totale energiesector in perspectief te plaatsen is een benchmark gemaakt met de ontwikkeling van de totale werkgelegenheid in de provincie Groningen. Ook is de ontwikkeling afgezet tegen Noord-Nederland en Nederland.

Geïndexeerde werkgelegenheid (2014 = 100)
Geïndexeerde werkgelegenheid (2014 = 100)

Uit bovenstaande figuur blijkt dat de duurzame energiesector in Groningen het beter doet dan de totale regionale economie, en een gemiddelde groei aanhoudt ten opzichte van de duurzame energiesector in de rest van Nederland. De totale energiesector krimpt in Groningen iets minder snel dan in de rest van Nederland, en de duurzame energiesector groeit iets sneller.

------------------------------

Bronnen: LISA (2014, 2015, 2016, 2017), eigen onderzoek E&E advies