Gro­ning­se ge­meen­ten

Groningse gemeenten

In­lei­ding Gro­ning­se ge­meen­ten

In dit hoofdstuk worden energiegebruik, hernieuwbaar energiegebruik en CO₂-uitstoot per gemeente gerapporteerd. Hierbij zijn de per 2019 nieuw te vormen gemeenten als uitgangspunt genomen. Waar mogelijk zijn veranderingen gerelateerd aan bekende ontwikkelingen. De warmtevraag van huishoudens is sterk afhankelijk van de buitentemperatuur: tijdens een zachte winter wordt fors minder gestookt dan tijdens een koude. Dit is bij alle gemeentes terug te zien. De grafiek hieronder laat het verband zien tussen graaddagen per jaar en de warmtevraag in Groningse woningen. De gewogen graaddagen zijn berekend voor Eelde door KWA Bedrijfsadviseurs.

Relatie tussen graaddagen en warmtevraag woningen

De gegevens over CO₂-uitstoot zijn afkomstig van de Nederlandse Emissieregistratie. De Nederlandse Emissieregistratie rekent emissies toe aan de plaats waar ze ontstaan. Daardoor hebben gemeentes met elektriciteitscentrales een hoge CO₂-uitstoot, terwijl volgens andere berekeningsmethodes deze uitstoot verdeeld kan worden over de gebruikers van de elektriciteit. Gegevens van CO₂-uitstoot per gemeente voor 2017 zijn nog niet bekend.

Ge­meen­te Ap­pin­ge­dam

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Appingedam bedraagt circa 1.015 TJ in 2017. Enkel in de gemeente Loppersum is het energiegebruik lager. De figuur hieronder laat de ontwikkeling van het energiegebruik zien.

Totale energiegebruik gemeente Appingedam

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Appingedam bedraagt 38,8 TJ in 2017. Dit komt neer op 3,8% van het totale energiegebruik. Biomassaverbranding levert op dit moment de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix (36%). De hoeveelheid zonne-energie is in de de periode 2013-2017 vervijfvoudigd en heeft inmiddels een aandeel van 26% in de hernieuwbare energiemix. Het resterende deel van de hernieuwbare energiemix wordt gevormd door bodemenergie en buitenluchtwarmte. Er zijn geen grote windmolens in de gemeente Appingedam.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Appingedam

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Appingedam.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Delfzijl

Energiegebruik

Het finaal energiegebruik in de gemeente Delfzijl bedraagt 11.417 TJ in 2017. Inclusief inzet van primaire energiedragers in elektriciteitscentrales is het energiegebruik meer dan 30.000 TJ. Enkel in de gemeente Het Hogeland is het energiegebruik hoger. Dat het energiegebruik in de gemeente zo hoog is komt door de aanwezigheid van een energie-intensief chemiecluster en meerdere grote energiecentrales (Delesto, AVI Delfzijl en biomassacentrale Bio Golden Raand). Het energiegebruik van bedrijven en instellingen is in 2015 fors gedaald t.o.v. het voorgaande jaar. Het is onbekend wat hier de oorzaak van is. In 2017 is de warmtevraag van bedrijven en instellingen gedaald. Het energiegebruik in woningen en de mobiliteit is vrijwel gelijk gebleven. Voor het energiegebruik van de energiecentrales zijn nog geen cijfers over 2017 beschikbaar. Omdat hier per jaar veel fluctuatie mogelijk is, is er geen aanname gedaan voor de onderstaande grafiek.

Totale energiegebruik gemeente Delfzijl

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Delfzijl bedraagt 5.529 TJ in 2017. Dit is bijna de helft van de totale hernieuwbare energieproductie in de provincie Groningen. Het hoge aandeel komt hoofdzakelijk door de aanwezigheid van twee grote windparken, biomassacentrale Bio Golden Raand en de afvalverbrandingsinstallatie van EEW Energy From Waste. De hoeveelheid hernieuwbare energie is in 2017 gestegen t.o.v. 2016. Dit komt doordat Bio Golden Raand is gestart met levering van stoom aan AkzoNobel Specialty Chemicals, waardoor meer warmte nuttig wordt gebruikt. Bovendien is er veel meer zonne-energie opgewekt, mede dankzij de opening van SunPort Delfzijl.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Delfzijl

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Delfzijl. In de gemeente Delfzijl zijn meerdere elektriciteitscentrales aanwezig, daardoor is de uitstoot relatief hoog.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Gro­nin­gen (nieuw)

Energiegebruik

De nieuwe gemeente Groningen bestaat uit de voormalige gemeenten Groningen, Haren en Ten Boer. Het energiegebruik in de nieuwe gemeente bedraagt 17.843 TJ in 2017. De gemeente Groningen telt de meeste inwoners en banen van alle gemeenten in de provincie. Het energiegebruik van huishoudens en in de mobiliteit is het hoogst van alle gemeenten. Het energiegebruik van bedrijven en instellingen is niet het hoogst, dit komt omdat er relatief weinig (energie-intensieve) industrie is gevestigd in Groningen.

Totale energiegebruik gemeente Groningen

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Groningen bedraagt 989 TJ in 2017. Dit komt neer op 5,5% van het totale energiegebruik. Energie uit biomassa levert op dit moment de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix. Dit komt vooral door twee grote groengasinstallaties in de stad van Suiker Unie en Attero. Ook de biomassaketel van Kardinge draagt hier aan bij. De stad Groningen heeft veruit het hoogste aantal open WKO-systemen. Deze systemen hebben een aandeel van circa 90% in de totale capaciteit van open-WKO systemen in de provincie Groningen. Het geïnstalleerd vermogen zonnepanelen is in de periode 2013 t/m 2017 hard gegroeid. Vooral in de gemeente Ten Boer is het aantal panelen hard gegroeid door de Regeling Waardevermeerdering.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Groningen

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Groningen.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Het Ho­ge­land

Energiegebruik

De gemeente Het Hogeland bestaat uit de voormalige gemeenten Eemsmond, Bedum, De Marne en Winsum. Het finale energiegebruik in de gemeente Het Hogeland bedraagt circa 8.989 TJ. Inclusief de inzet van energiedragers voor elektriciteitsproductie is het energiegebruik ruim 120.000 TJ. Dit is het hoogst van alle gemeenten in de provincie Groningen. Het energiegebruik in de gemeente is zo hoog door de aanwezigheid van drie grote elektriciteitscentrales in de gemeente: twee grote gascentrales en een kolencentrale. Het energiegebruik is in de afgelopen jaren fors gestegen door het in gebruik nemen van de kolencentrale van RWE. Voor het energiegebruik van de energiecentrales zijn nog geen cijfers over 2017 beschikbaar. Omdat hier per jaar veel fluctuatie mogelijk is, is er geen aanname gedaan voor de onderstaande grafiek.

Totale energiegebruik gemeente Het Hogeland

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Het Hogeland bedraagt 2.873 TJ in 2017. Dit is circa een kwart van de totale hernieuwbare energieproductie in de provincie Groningen. Enkel in de gemeente Delfzijl is de hernieuwbare energieproductie hoger. Het hoge aandeel komt hoofdzakelijk door de grote concentratie windmolens in de gemeente. Twee derde van alle stroomproductie door windmolens in de provincie Groningen vindt plaats in de gemeente Het Hogeland. De hoeveelheid zonnestroom is relatief hard gegroeid in deze gemeente, mede door de Regeling Waardevermeerdering.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Het Hogeland

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Het Hogeland. Aangezien in de gemeente Het Hogeland drie grote elektriciteitscentrales staan, is de uitstoot in gemeente Het Hogeland erg hoog: het hoogst van alle gemeenten in de provincie.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Lop­per­sum

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Loppersum bedraagt 769 TJ in 2017. Dit is het laagste energiegebruik van alle gemeenten in de provincie Groningen. Het energiegebruik van bedrijven en instellingen is in 2014 fors omlaag gegaan t.o.v 2013. Het is onbekend wat hier de oorzaak van is.

Totale energiegebruik gemeente Loppersum

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Loppersum bedraagt 54,2 TJ in 2017. Dit komt neer op 7,0% van het totale energiegebruik. Dit is relatief hoog in vergelijking met veel andere Groningse gemeenten. Biomassaverbranding levert op dit moment de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix (55%). De hoeveelheid opgewekte zonne-energie is in de de periode 2013-2017 verzesvoudigd. Dit komt vooral door de Regeling Waardevermeerdering. Het aandeel van windenergie en buitenluchtwarmte in de hernieuwbare energiemix is bescheiden.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Loppersum

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Loppersum. CO₂-emissies in de energiesector zijn toe te schrijven aan compressoren die gebruikt worden bij de gaswinning.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Mid­den-Gro­nin­gen

Energiegebruik

De gemeente Midden-Groningen bestaat uit de voormalige gemeenten Hoogezand-Sappemeer, Menterwolde en Slochteren. Het energiegebruik in de gemeente Midden-Groningen bedraagt 9.853 TJ in 2017. Enkel in de gemeenten Het Hogeland, Delfzijl en Groningen is het energiegebruik hoger. Dat het energiegebruik in de gemeente Midden-Groningen relatief hoog is, komt door de aanwezigheid van veel industrie in de gemeente. Het energiegebruik in de gemeente Midden-Groningen is in de periode 2013 t/m 2017 jaarlijks gedaald. De gemeente Veendam en Midden-Groningen zijn de enige gemeentes in de provincie Groningen waar dit het geval is.

Totale energiegebruik gemeente Midden-Groningen

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Midden-Groningen bedraagt 396 TJ in 2017. Dit komt neer op 4,0% van het totale energiegebruik. Dit is relatief laag in vergelijking met andere gemeenten. Dit komt vooral door het hoge energiegebruik van de gemeente en de beperkte aanwezigheid van locaties waar op grote schaal hernieuwbare energie wordt geproduceerd. Biomassa levert de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix. Na de gemeente Groningen is de gemeente Midden-Groningen de gemeente waar de meeste omgevingsenergie wordt gebruikt.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Midden-Groningen

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Midden-Groningen.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Ol­d­ambt

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Oldambt bedraagt ruim 4.863 TJ in 2017. Qua energiegebruik is de gemeente Oldambt de zesde gemeente van de provincie Groningen.

Totale energiegebruik gemeente Oldambt

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Oldambt bedraagt 279 TJ in 2017. Dit komt neer op 5,7% van het totale energiegebruik. De gemeente Oldambt telt de meeste vergisters van alle gemeenten in de provincie Groningen. Het betreft de RWZI in Scheemda die biogas uit rioolslib produceert en drie covergisters bij landbouwbedrijven. Het aandeel van biomassa in de hernieuwbare energiemix is daardoor groot.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Oldambt

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Oldambt.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Pe­ke­la

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Pekela bedraagt 1.437 TJ in 2017. De gemeente Pekela is de op twee na kleinste gemeente van de provincie qua inwonertal en ook qua energiegebruik is het de op twee na kleinste gemeente.

Totale energiegebruik gemeente Pekela

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Pekela bedraagt 46,5 TJ in 2017. Dit komt neer op 3,2% van het totale energiegebruik. Dit is het laagst van alle gemeenten in de provincie Groningen. Er zijn geen locaties waar op grote schaal hernieuwbare energie wordt geproduceerd en ook de hoeveelheid zonne-energie blijft achter bij andere gemeenten.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Pekela

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Pekela.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Stads­ka­naal

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Stadskanaal bedraagt 2.134 TJ in 2017. Enkel in de gemeenten Loppersum, Appingedam en Pekela is het energiegebruik lager. In de gemeente Stadskanaal zijn huishoudens verantwoordelijk voor bijna de helft van het energiegebruik. In geen andere gemeente is het aandeel van huishoudens in het energiegebruik zo hoog.

Totale energiegebruik gemeente Stadskanaal

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Stadskanaal bedraagt 180 TJ in 2017. Dit komt neer op 8,4% van het totale energiegebruik. Dit is hoog in vergelijking met andere gemeenten. Biomassa levert het belangrijkste deel van de hernieuwbare energie. Dit komt deels door de covergisters die in de gemeente aanwezig zijn. De hoeveelheid zonnestroom is relatief snel gegroeid, ondanks het feit dat de gemeente Stadskanaal buiten de aardbevingsregio valt, waardoor inwoners geen gebruik konden maken van de Regeling Waardevermeerdering.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Stadskanaal

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Stadskanaal.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Veen­dam

Energiegebruik

Het energiegebruik in de gemeente Veendam bedraagt 4.025 TJ in 2017. Het energiegebruik in de gemeente Veendam is in de periode 2013 t/m 2017 jaarlijks gedaald. De gemeente Veendam en Midden-Groningen zijn de enige gemeentes in de provincie Groningen waar dit het geval is.

Totale energiegebruik gemeente Veendam

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Veendam bedraagt 196 TJ in 2017. Dit komt neer op 4,9% van het totale energiegebruik. Biomassa heeft een belangrijk aandeel in de hernieuwbare energiemix. Op twee locaties in de gemeente Veendam wordt biogas geproduceerd: de RWZI in Veendam produceert biogas uit rioolslib en de grootste co-vergister in de provincie bevindt zich in de gemeente Veendam.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Veendam

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Veendam.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Wes­ter­kwar­tier

Energiegebruik

De gemeente Westerkwartier bestaat uit de voormalige gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn. Het energiegebruik in de gemeente Westerkwartier bedraagt 6.584 TJ in 2017. Opvallend is het hoge aandeel van de categorie Verkeer en vervoer in het totale energiegebruik (42%). In geen andere gemeente is het aandeel van deze categorie zo hoog. Dit komt omdat een aantal belangrijke vervoersaders richting de stad (A7 en N355) door de gemeente lopen.

Totale energiegebruik gemeente Westerkwartier

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Westerkwartier bedraagt 258 TJ in 2017. Dit komt neer op 3,9% van het totale energiegebruik. Biomassa levert de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix, gevolgd door zon en wind. Na de gemeente Groningen en Midden-Groningen is Westerkwartier de gemeente waar de meeste omgevingsenergie wordt gebruikt.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Westerkwartier

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Westerkwartier.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie

Ge­meen­te Wes­ter­wol­de

Energiegebruik

De gemeente Westerwolde bestaat uit de voormalige gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde. Het energiegebruik in de gemeente Westerwolde bedraagt 4.048 TJ in 2017. Het energiegebruik per inwoner is relatief hoog in deze gemeente. Enkel in de gemeente Het Hogeland (energiecentrales) en Delfzijl en Midden-Groningen (energie-intensieve industrie) is het energiegebruik per inwoner hoger. De categorie Bedrijven en instellingen is relatief groot in de gemeente Westerwolde. Dit komt vooral door de grote productielocatie van Avebe in Ter Apelkanaal.

Totale energiegebruik gemeente Westerwolde

Hernieuwbare energie

De hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Westerwolde bedraagt 167 TJ in 2017. Dit komt neer op 4,1% van het totale energiegebruik. Biomassa levert veruit de grootste bijdrage aan de hernieuwbare energiemix in de gemeente. Het betreft o.a. een co-vergister bij een landbouwbedrijf. Het aandeel van zonne-energie in de hernieuwbare energiemix bedraagt 11%. Het valt op dat de hoeveelheid zonne-energie in de periode 2013-2017 beduidend minder hard is gegroeid dan in veel andere gemeenten. Ook omgevingsenergie levert een bescheiden bijdrage aan de hernieuwbare energiemix in de gemeente.

Hernieuwbare energiegebruik gemeente Westerwolde

CO₂-uitstoot

Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van de CO₂-uitstoot in de gemeente Westerwolde.

Ontwikkeling van de CO₂-uitstoot per categorie